Waarom een Critical Friend onmisbaar is

De Critical Friend die niet komt om te pleasen (maar om je verder te brengen)

Over Eric de Jong en de waarde van ongemakkelijke helderheid

Er zijn mensen die binnenkomen met een glimlach en vertrekken met een compliment.

En er zijn mensen die binnenkomen met rust, luisteren alsof het ertoe doet… en vervolgens één zin zeggen waardoor je organisatie niet meer hetzelfde kan blijven.

Dat is het verschil tussen “iemand die even meedenkt” en een Critical Friend.

Als je Eric de Jong inschakelt, dan kies je niet voor comfort, dan kies je voor vooruitgang.

Geen adviseur. Geen coach. Geen manager. Wél: een spiegel met ruggengraat. Eric is geen klassieke consultant die een rapport oplevert en daarna verdwijnt. Ook geen coach die alleen maar vragen stelt en het vervolgens volledig bij jou laat. En hij is ook niet de manager die het van je overneemt.

Eric is iets anders: iemand die naast je komt staan, zonder in je schaduw te gaan lopen. Hij is vriendelijk, scherp, loyaal en onafhankelijk tegelijk. Hij ziet wat er gebeurt…maar vooral ook wat er níet gebeurt.

En dat laatste is meestal het echte probleem.

Hij hoort wat er gezegd wordt en wat er niet gezegd mag worden.

In vergaderingen is het vaak keurig. Iedereen is professioneel. Iedereen is “in control”.
Totdat je goed luistert. Dan hoor je: 

• twijfel die verstopt zit achter procedures
• frustratie die zich vermomt als “drukte”
• angst die “realistisch zijn” wordt genoemd
• vrijblijvendheid die “ruimte geven” heet
• en besluiteloosheid die “we nemen het mee” genoemd wordt

Eric prikt daar niet doorheen met bravoure, maar met aandacht.
Hij stelt geen vragen om slim over te komen.

Hij stelt vragen omdat hij voelt: hier zit het echte werk.

Eric maakt complexiteit niet groter. Hij maakt het helder.

Veel organisaties hebben geen gebrek aan plannen. Ze hebben een gebrek aan helderheid. 

• Wat is het doel?
• Wat is de prioriteit?
• Wie is eigenaar?
• Wie beslist?
• Wat kost het?
• Wat levert het op?
• Wat laten we dus ook níet meer doen?

Eric is iemand die met één whiteboard en drie zinnen meer richting geeft dan een stapel PowerPoints.
Niet omdat hij simplificeert, maar omdat hij ordent.

En dat is een onderschatte kwaliteit: niet harder werken, maar beter kijken.

De stijl: empathisch, maar niet soft

Wat Eric bijzonder maakt, is dat hij scherp kan zijn zonder scherpte te worden.
Hij kan benoemen wat anderen vermijden zonder mensen te beschadigen.

Hij is niet uit op gelijk, hij is uit op beweging.
En dat maakt hem effectief in omgevingen waar:

• belangen door elkaar lopen
• verantwoordelijkheden vaag zijn
• “we doen het al jaren zo” de standaard is
• en waar iedereen druk is, maar niemand echt stuurt

Eric brengt daar iets wat zeldzaam is:
een combinatie van menselijkheid en professionele onverbiddelijkheid.

Hij is de man van de “lastige vragen” die iedereen achteraf had willen stellen

Eric stelt vragen die ongemakkelijk zijn, maar opluchten zoals:

• Wat is hier nu eigenlijk de bedoeling?
• Wie heeft hier écht mandaat?
• Waarom accepteren we dat dit steeds terugkomt?
• Wat gebeurt er als we niets doen?
• Waar zijn we bang voor?
• Is dit beleid… of is dit gewoon gewoonte?

En het mooie is, hij stelt ze niet vanaf de zijlijn. Hij blijft. Totdat er iets verandert.

Van praten naar doen, zonder het menselijke te verliezen
Veel verbetertrajecten mislukken omdat ze te veel praten of omdat ze te hard duwen.
Eric doet iets anders: hij helpt je om van inzicht naar actie te gaan, zonder de relatie te slopen.

Hij werkt vanuit een eenvoudige waarheid: resultaat zonder draagvlak is tijdelijk.

Draagvlak zonder resultaat is theater. Dus brengt hij beide bij elkaar:

• structuur én gevoel
• voortgang én reflectie
• besluitvorming én verbinding
• projectmatig werken én gezond verstand

Waarom organisaties hem inschakelen (en soms ook even moeten slikken)

Eric wordt gevraagd als:

• er veel op het spel staat
• er “iets” niet lekker loopt maar niemand het precies kan duiden
• projecten blijven hangen in overlegstructuren
• teams in verschillende bloedgroepen uiteen vallen
• leiderschap wel aanwezig is, maar regie ontbreekt
• en iedereen voelt: we moeten nu volwassen worden als organisatie

En dan komt Eric.

Niet als redder, maar als aanjager van eigenaarschap.
Soms confronterend, altijd constructief.

Zijn grootste waarde? Hij maakt het weer van jou.

De paradox van een goede Critical Friend is dat hij zichzelf overbodig maakt. Eric komt niet om afhankelijkheid te creëren, hij komt om het systeem weer te laten werken.

Zodat mensen weer:

• verantwoordelijkheid nemen
• besluiten durven nemen
• elkaar aanspreken
• prioriteren
• en elkaar niet langer gijzelen met “ja maar…”

Hij brengt het terug naar de kern: 
wat spreken we af en doen we dat dan ook?

De kern van Eric als Critical Friend in één zin

Eric de Jong is de Critical Friend die je niet nodig hebt omdat je het niet kunt, maar omdat je te veel ziet om het alleen te blijven dragen.